ULAN BATOR, MONGOLIA - JUNE 18:  A Mongolian woman shows her archery skills on June 18, 2006 in Ulan Bator, Mongolia. Mongolia celebrates its 800th birthday this year. (Photo by Koichi Kamoshida/Getty Images)

Workshop Mongools boogschieten

Heeft u zin in een gezellig middagje Mongools boogschieten met uw gezin, familie, vrijgezellen- of vriendenfeestje? Dan bieden wij u deze uitgelezen kans. Proeven van cultuur en plezier ineen…

De Mongoolse boogschietkunst (Num Sum)

Boogschieten is volgens de Chinese filosoof Confusius (552-479 voor Chr.), een confrontatie aangaan met jezelf:

“Als een boogschutter mis schiet,
maakt hij geen aanmerkingen op de schijf
en ook niet op zijn pijl en boog,
maar alleen op zichzelf”.

Tegenwoordig beoefent men in Mongolië de boogschietkunst voornamelijk voor culturele, mentale en sportieve doeleinden met als hoogtepunt het jaarlijkse Naadam-festival. Het kent inmiddels een eeuwenoude traditie als middel voor de jacht en oorlogvoering. Men gelooft er in Azië in dat men door het beoefenen van de 7a526c9b1faa4631b07826b7737b00caboogschietkunst over een goede zelfbeheersing leert beschikken en dat de pijl en boog boze geesten buiten de deur houden. Ook zouden boogschieters meer rust in hun leven krijgen omdat zij namelijk hun emoties leren beheersen en zich volledig op één doel moeten kunnen concentreren willen zij een volmaakt schot leveren. Zo wordt boogschutters geleerd om nooit een spier van hun gezicht te vertrekken zodra zij raak- of misschieten. Boogschutters dienen met een schone, zuivere gedachten te schieten zonder vooruit te lopen op de uitkomst van het schot. Bij de Koreaanse boogschieterstraditie (gungdo) is het zelfs gebruikelijk om de pijl een ‘goede reis’ te wensen. Ondanks dat het tegenwoordig een wedstrijdsport betreft, is het voor de boogschutters niet alleen maar van belang om punten te scoren. Bij wedstrijdboogschieten kan immers iedereen met inzicht en techniek presteren (zeker met de high-tech compound-bogen van tegenwoordig), maar bij het traditionele boogschieten is het juist van belang om met je hart en ziel te leren schieten.

“Als je je doel wilt bereiken, moet je slechts één punt voor ogen houden, niets kan je ontgaan, als je je gedachten op één doel gericht houdt, wat het ook moge zijn. Elke oefening met pijl en boog is niet alleen een oefening in het schieten, maar ook in éénpuntigheid in geestelijke zin”.

Uit: Ardjoena, de boogschutter, een legende uit het oude India.

Het bewustzijn dient in opperste concentratie te zijn. Bovendien dient het bewustzijn één te zijn met het onbewuste. De boogschutter dient één te worden met zijn doel. Hij dient zich bij het loslaten van de pijl in de juiste gemoedstoestand te bevinden. De boogschietkunst dient dus als een instrument tot geestelijke ontwikkeling maar in Mongolië wil men niet spreken over een spirituele bezigheid, zoals bij het Japanse boogschieten (kyudo) wel het geval is. Het Mongoolse boogschieten is ook veel  losser georganiseerd en met veel minder traditionele handelingen. Er wordt veel bij aangemoedigd en gelachen. In Buthan is het zelfs een deel van het spel om de boogschutter door beledigingen en gebaren van slag te brengen.

Technische verschillen met het westerse boogschieten

Uiteraard zijn er ook technische verschillen met het westerse boogschieten. Zo schieten Mongoolse boogschutters niet met drie vingers zoals men in het westen gewend is. De boog archery09wordt gespannen met het topje van de duim en de wijsvinger gaat over de nagel van de duim. Daarbij wordt ook weleens gebruik gemaakt van een speciale duimring. Ook wordt de boog verder doorgetrokken, voorbij het gezicht tot zelfs aan de schouder. Een gewoonte die men ook terugvindt in de Koreaanse boogschietkunst. Daarnaast is het heel gewoon om de schutters met een pen streepjes te zien zetten op hun booghand. Deze worden untitled-article-1469207493-body-image-1469208488gebruikt als een soort van primitief vizier om mee te richten. Ook is het opvallend dat men in Azië de pijl regelmatig aan de duimzijde op de boog spant in plaats van kruislings over de knokkel van de wijsvinger. Tijdens het schieten wordt er soms gebruik gemaakt van pijlen die voorzien zijn van  een rubberen punt waarmee geschoten wordt op Khasaa (rieten mandjes) of Khana (gevlochten ballen van leer of bamboe). Uiteraard wordt er daarnaast, evenals in het westen, met scherpe punten geschoten op speciale rieten doelen (blazoenen).

Wat kunt u verwachten?

Bij deze indoor-workshop krijgt u een korte technische uitleg van de Mongoolse recurve-boog en zijn tradities. Vervolgens wordt er met drie bogen om en om individueel geschoten op een grote rieten doel (blazoen) volgens de traditionele Mongoolse boogschutterstraditie, namelijk met de afgesloten duim.  Wanneer de deelnemers de smaak te pakken hebben wordt er op het rieten doel een puntenkaart gespannen zoals bij het reguliere westerse boogschieten. Deze punten worden per persoon genoteerd, maar het echte werk begint pas wanneer de deelnemers, opgesplitst in twee teams, op rieten mandjes en gevlochten bamboe-ballen gaan schieten. Hierbij dienen de overige deelnemers langs de zijlijn de schutters van hun team aan te moedigen en de schutters van het andere team te ontmoedigen. Iedereen krijgt na afloop een certificaat van deelname mee. Maar de beste schutter van de dag, zal gekleed als Dzjengis Kahn, het midden van de groepsfoto domineren.

Mongools boogschieten in de oudheid

De pijl en boog zijn hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit Azië. Een Chinees genaamd Hori zou volgens de overleveringen de uitvinder zijn. Archeologen vermoeden dat zo’n 15.000 jaar geleden de eerste pijl uit een boog wegvloog, maar de oudste, harde bewijzen zijn tussen 10.000 en 11.000 jaar oud. Al bij de eerste officiële Olympische Spelen (776 voor Chr.) waren wagenrennen, user7219_pic4208_1336108292discuswerpen, verspringen, worstelen, boksen, speerwerpen én schieten met pijl en boog de eerste sporten die beoefend werden. Klassieke beschavingen hadden veel boogschutters in hun legers. Pijlen waren zeer destructief tegen een grote massa en konden al snel leiden tot een overwinning. Wereldwijd werden er dan ook vele verschillende manieren van boogschieten te vinden. Iedere cultuur vormde daarbij zijn eigen rituelen en ontwikkelingen rondom zowel de boog als de schutterstechnieken. Van de Chinezen is al eeuwen bekend dat zij over een hoogwaardig ontwikkelde boogschietkunst (shèjiàn) beschikte. Maar wat maar weinig mensen weten is dat de warriors-with-one-falconMongoolse strijdkrachten, naast voortreffelijke ruiters en worstelaars, juist beroemd waren om hun zeer hoog ontwikkelde boogschietkunst. De Mongolen, die een korte recurveboog van hoorn en hout gebruikten, perfectioneerden het handboogschieten vanaf de rug van het paard en gebruikten dit om de Aziatische steppen en Oost-Europa te domineren. Ze schoten vanaf hun paard terwijl ze het doelwit naderden, draaide zich om in hun zadel om achtereenvolgens nog een schot te lossen terwijl ze wegreden. Ook had krijgsheer Dzjengis Kahn (1162-1227 na Chr.) tijdens zijn rooftochten een extra zware boog bij zich. Deze werd tussen 2 paarden bevestigd. Enkele mannen samen moesten de boog uittrekken. De pijl bereikte een afstand van wel 1000 meter. In de pijlpunt zaten gaten, die een fluitend geluid maakten door de wind, die door de gaten stroomde. Dit om de vijand bang te maken. Ook de kleinere Mongoolse bogen stonden in de oudheid bekend als de meest krachtige ter wereld en men kon ermee over zeer grote afstanden schieten. Soms werden deze bogen met beiden voeten tegelijk aangespannen. In principe kent het Mongoolse boogschieten drie verschillende vormen, namelijk Khalk, Buriat en Urian Kai. Ieder spel met zijn eigen regels. Urian Khai is daarvan de oudste vorm.

Wil je een korte documentaire zien over het Mongoolse boogschieten? Klik dan op deze link.