Categorie archief: MMA

Martial Arts, vechtsport, budo of zelfverdediging? Wat is nu eigenlijk het verschil?

In de 21e eeuw, waarin we over meer informatiebronnen zijn gaan beschikken dan ons lief zijn, kunnen we veilig stellen dat de overkill voor meer verwarring heeft gezorgd dan we ons ooit konden voorstellen. Dankzij de aanwezigheid van internet, Youtube, Google en Social Media veranderde de Nederlandse bevolking binnen enkele maanden tijd van virologen in rechercheurs, bondscoaches en nu zelfs politicologen en oorlogsdeskundigen. Hetzelfde kon natuurlijk niet uitblijven voor de martial arts. Encyclopedieën werden ingeruild voor Youtube en ‘veel volgers en likes’ op het excentrieke social media zijn een belangrijkere rol gaan spelen dan de intrinsieke drang naar vergaring van échte gedegen kennis.

Door de jaren heen zijn er hierdoor al heel wat verwarrende namen de revue gepasseerd zoals ‘zelfverdedigingssporten’, ‘budosporten’ en ‘mixed martial arts’. Alle drie incorrecte termen die ook nog eens vaak foutief gebruikt worden bij vertakkingen waar deze helemaal niet in thuis horen. Met dit schrijven hoop ik een duidelijk en helder beeld weer te geven van de originele en correcte terminologie.

BUDO
Het Japanse koppelwoord ‘budo’ is absoluut géén verzamelnaam voor vechtsporten zoals vaak in sportscholen wordt beweerd. “Bu” betekent in het Japans ‘krijgs’ of ‘oorlog’ en ‘Do’ betekent weg. Kortom: De weg van oorlogsvoering. Koppel hier foutief het woord ‘sport’ achter en je beweert dat oorlog een sport is. Ik denk dat de bevolking van de Oekraïne daar momenteel toch echt anders over denkt. De kreet budo-sporten is dus foutief!

Het woord ‘budo’ heeft een nauw verband met de term ‘bushido’. Het woord ‘bushi’ betekent ‘krijger’, ofwel een man van de oorlogsvoering zoals een ridder of militair. De term ‘do’ in deze context moet dan ook gelezen worden als ‘ethische levensweg’. In de 17e eeuw werd er een boek geschreven, genaamd Hagakure (verborgen onder bladeren) door Yamamoto Tsunetomo. Het boek beschreef de ethische leefregels van de samoeraikrijgers van Japan. De morele aspecten werden opgesteld om de samoerai alert te houden en te doen beseffen dat het nemen van een mensenleven een serieuze zaak is. Na de oorlogen, in tijden van vrede, wisten de vaak getraumatiseerde krijgers als geen ander hoe belangrijk het was om de vrede en goede moraal te handhaven en te verdedigen. Deze termen zijn dus in geen enkel geval van toepassing op de vechtsporten!

Als we heel streng op het woord zouden gaan zitten dan zou het woord alleen van toepassing zijn op stijlen die ontwikkeld werden voor de oorlogsvoering. Karate hoort daar dan ook niet bij. Toch kan karate inmiddels sinds de annexering van Okinawa (1879) ook onder de budocode worden gerekend.

MARTIAL ARTS
Het (Engelse) koppelwoord “Martial Arts” staat voor ‘krijgskunsten’. ‘Mart’ komt van ‘Mars’, de Romeinse God van de oorlog. En zo verbasterde marsial arts (oorlogskunsten) in martial arts, evenals dat de term ‘marshal law’ in het Engels voor ‘krijgsraad’ staat. Kortom: Martial arts staat voor oorlogskunsten, ook wel aangeduid als krijgskunsten. De termen ‘budo’ en ‘martial arts’ liggen dus in dezelfde lijn. Wanneer men martial arts in Chinese karakters (kanji) schrijft dan ziet men de ware aard tevoorschijn komen. Het koppelwoord wordt namelijk samengesteld uit de kanji ‘speer’ en de kanji ‘stoppen’, ofwel ‘het doen stoppen van een speer’ (lees: geweld)! Men spreekt echter pas van een martial art wanneer de vechtkunst ooit werd beoefend en gebruikt voor grootschalige gevechten die op leven en dood plaatsvonden. Veel martial arts zijn tegenwoordig opgesplitst terwijl deze in vroegere tijden als eenheid werden beoefend. Dit is gekomen omdat specialistische scholen in tijden van vrede enkel nog hun specialisme begonnen te verkopen om zich te kunnen onderscheiden van hun concurrenten. Maar een echte martial art is volledig all-round! Het bevat wapengebruik, grondgevechten, staande gevechten met trappen en stoten, controletechnieken zoals klemmen en grepen, mentale voorbereidingen, EHBO, meditatie, filosofie en levensvisie. Alles wat er voor nodig was om te kunnen overleven.

VECHTSPORT
Het tweede woord in dit koppelwoord zegt eigenlijk alles. Een sport wordt beoefend in competitieverband, recreatief voor het plezier en om de gezondheid van de beoefenaars te bevorderen. Er wordt gebruikt gemaakt van een puntensysteem, scheidsrechters, een relatief veilige sportomgeving (matten, ring, octagon), een jury en coaches die de wedstrijd stil kunnen leggen of zelfs doen stoppen. Ook zijn er sportartsen en EHBO-ers bij aanwezig. De martial arts (of budo) zijn dus totaal niet gelieerd aan de vechtsporten. Het enige dat deze twee gemeen hebben is dat de vechtsporten hun technieken hebben ontleend aan de martial arts. De technieken die in vroegere tijden gebruikt werden om ongenadig mee te doden werden gemodificeerd tot veilige, sportieve technieken die in combinatie met strenge regelgeving en verplichte beschermers zorgden voor acceptabele competitievormen.

Daar waar in de martial arts primair(!) gebruik werd gemaakt van dodelijke wapens, zodat een op-leven-en-dood gevecht zo snel mogelijk kon worden beëindigd, is daar bij vechtsporten nooit sprake van. Zo is een sport als Braziliaans Jujitsu (BJJ), fraai om te zien en kan deze in uitzonderlijke situaties ter verdediging worden aangewend (denk aan bijvoorbeeld een beveiliger in een psychiatrische kliniek). Maar BJJ heeft een fikse beperking in straatgevechten omdat men alle vier de ledematen tegelijk op één tegenstander moet inzetten. Het is tenslotte onmogelijk om met meerdere belagers tegelijk te worstelen, dat terwijl straatgevechten zelden één op één plaatsvinden. Dit maakt de BJJ-beoefenaar ongelooflijk kwetsbaar voor messteken, glasscherven, hondenbeten, interventies van agressieve familieleden en vrienden. Sportiviteit en straatgeweld gaan niet zo goed samen.

MIXED MARTIAL ARTS
De term ‘Mixed Martial Arts’ is dus een ongekend slecht gekozen naam aangezien het hier overduidelijk om een vechtsport gaat die geen enkele relatie met een krijgsgeschiedenis heeft. Ook wordt er op geen enkele manier gebruik gemaakt van wapens. MFS, ofwel Mixed Fighting Sports zou dan ook een veel correctere benaming zijn geweest. Daar waar termen als budo en bushido sterk verankerd zijn in de Japanse cultuur, vormt de westerse MMA scene een absolute tegenpool van alles wat de Japanners onder martial arts verstaan.

Beoefenaars van MMA voorzien zichzelf niet zelden van veel tatoeages (voor Japanners een symbool van yakuza, ofwel gangsters) en slaan zij geheel onder het bloed zittend na een knock out door op hun bewusteloze tegenstander. Iets dat door de Japanner als onverantwoord, onhygiënisch en respectloos wordt beschouwd. Ook nemen jeugdige, beïnvloedbare kijkers dit slechte voorbeeld over op straat (kopschoppers). Zo kan ook het hoge westerse machogehalte van het publiek in Japan, een land vol ethiek, normen en waarden, op maar weinig begrip rekenen. MMA wedstrijden worden in Japan dan ook doorgaans georganiseerd door yakuza.

Eigenschappen van hoffelijkheid, netheid en vriendelijkheid worden in Japan als een effectieve, primaire vorm van geweldpreventie gezien. Conflicten worden sneller voorkomen of opgelost met een glimlach dan met een groot ego, gespierde taal en stoere blikken. Ik denk dat men geen Japanner hoeft te zijn om het hier mee eens te zijn. Feit is dat je de mentaliteit waarin je jezelf conditioneert, meeneemt in je dagelijkse leven, naar de straat. In die zin kan het aanleren van een verkeerde mentaliteit en houding dus sneller leiden naar meer gewelddadige conflicten.

ZELFVERDEDIGING
Dit koppelwoord heeft natuurlijk geen verdere uitleg nodig. Een specifieke vertakking waarin veel leraren te vinden zijn die hun vechtsportoplossingen los laten op de problematiek van reëel straatgeweld. Zelfverdediging zit echter in het straatje van bloedserieuze gevechten met mogelijk ernstige verwondingen of de dood tot gevolg. Dit in tegenstelling tot vechten om een beker, medaille of trofee. Zelfverdediging ligt dus veel meer in lijn met de authentieke martial arts dan met welke vechtsport dan ook. Ook gaan alle vechtsporten geheel voorbij aan het tactisch preventief leren herkennen, voorzien en voorkomen van geweld door middel van o.a. correct verbaal handelen.

Doordat de mens al geruime tijd niet meer op leven en dood in man-tot-man gevechten verzeild raakt, zoals in de middeleeuwen het geval was, zijn veel hedendaagse martial arts sterk verslapt waardoor dit door buitenstaanders vaak wordt beschouwd als ‘onrealistisch’ of ‘achterhaald’. Daar zijn de betreffende martial art niet verantwoordelijk voor maar de specifieke ‘slappe hap’ beoefenaars die men dan op dat moment bezig ziet! Gelukkig zijn er nog genoeg authentieke martial arts scholen te vinden die je op akelig realistische wijze kunnen laten zien hoe effectief en dodelijk deze kunsten vandaag de dag nog steeds kunnen worden ingezet. Door de excentrieke moderne belevingswereld en media winnen echter de moderne sportvarianten steeds meer en sneller terrein op deze effectievere verdedigingsvormen.

Veel vechtsporten claimen een vorm van zelfverdediging te zijn, maar dit is niet geheel correct. Een vechtsport geeft je een betere overlevingskans dan wanneer je niets weet, maar leert je niet te verdedigen tegen meervoudige bewapende aanvallers in een zeer gewelddadig, mogelijk fataal conflict. Zelfverdedigingsvormen zoals capoeira worden soms niet serieus genomen vanwege het hoge gehalte acrobatiek, maar tegen het historische decor van slavernij werd er serieus mee verwond en gedood. Iets dat vandaag de dag in de Braziliaanse favela’s nog steeds het geval is. Kortom, niets is wat het lijkt. Indien je hier echt over wilt leren dan is het noodzaak om veel verder te leren kijken dan de media.

BEWEGINGSLEER
Ondanks dat ik deze term niet in de header vernoem is het belangrijk om ook even stil te staan bij deze term. Sommige vormen van bewegingsleer worden namelijk ten onrechte weggeschreven als zijnde zelfverdediging (o.a. taichi en aikido) terwijl deze onmogelijk als zodanig kunnen worden ingezet. ‘Aikijutsu‘ (de voorloper van aikido) is daarentegen een authentieke martial art die in nauw verband staat met ‘jujitsu’. Beiden zijn afkomstig uit de Daito Ryu Aiki Jujitsu’= school en waarvan de effectiviteit bewezen werd op talloze slachtvelden. Taichi stamt als bewegingsleer af van de authentieke martial arts ‘wushu’, beter bekend als kung-fu. Kenmerkend aan de bewegingsleer varianten is dat de praktische applicatie ervan niet rijmt met reëel geweld. Zo zal een tegenstander niet in slow motion aanvallen (taichi) of vrijwillig zonder serieus verzet in meerdere cirkels meebewegen (aikido).

SAMENGEVAT IN EEN NOTENDOP

1.
Martial Arts en Budo zijn termen voor authentieke oorlogskunsten met een aantoonbare historie waarbij doden(!) of voorkomen dat men gedood wordt de enige hoofdzaak zijn. Men tracht te overleven, kosten wat het kost. Primair met wapens (snel en effectief), secundair met ongewapende gevechtstechnieken.

2.
Bij zelfverdediging maakt men gebruik van zeer realistische vechttechnieken en -tactieken om te voorkomen dat men gewond of gedood wordt en kan men in nood verkiezen om de technieken aan te wenden om de belager(s) te doden. (noodweer exces). Door deze insteek is zelfverdediging nauw verbonden met martial arts/budo.

3.
Vechtsporten dienen voor het bevorderen van de gezondheid evenals voetballen, tennissen of hockey dat doen. Daarnaast is er sprake van een competitieverband, scheidsrechters, beschermende materialen, opgestelde regels, EHBO en sportartsen, sponsors, een geldprijs voor de winnaar evenals medailles, bekers en trofeeën. Er is geen aannemelijk levensgevaar tijdens wedstrijden en men kan stoppen tijdens het gevecht wanneer men maar wil. De meeste vechtsporten kunnen worden aangewend ter verdediging maar hebben op dit terrein veelal beperkingen.

4.
Bewegingsleer methodieken zijn er doorgaans op gericht om de gezondheid en innerlijke harmonie van de beoefenaars te bevorderen. Bewegingen zijn doorgaans meditatief van aard en ademhaling speelt daarbij een belangrijke rol. Overige bewegingsleren, zoals capoeira, bedienen zich van prachtige, acrobatische bewegingen. Kenmerkend aan bewegingsleer is dat de praktische applicatie doorgaans niet rijmt met de ontwikkelingsfases van serieus straatgeweld. Uitzondering is dat capoeira ook een serieuze zelfverdedigingsvariant kent.

EEN LIJST IN BEELD:

  1. Boksen (vechtsport)
  2. Worstelen (vechtsport)
  3. Judo (vechtsport
  4. Braziliaans Jujitsu (vechtsport)
  5. MMA (vechtsport)
  6. Muay Thai (vechtsport)
  7. Kendo (vechtsport)
  8. Ninjutsu (martial art/budo, zelfverdediging)
  9. Aikijutsu (martial art/budo, zelfverdediging)
  10. Kobudo/Nihon Koryu (martial art/budo, zelfverdediging)
  11. Kenjutsu (martial art/budo, zelfverdediging)
  12. Jujitsu (martial art/budo, zelfverdediging + vechtsportvariant)
  13. Karate (martial art/budo, zelfverdediging + vechtsportvariant)
  14. Taekwondo (martial art, zelfverdediging + vechtsportvariant)
  15. Eskrima (martial art, zelfverdediging + vechtsportvariant)
  16. Wushu/kung fu (martial art, zelfverdediging + vechtsportvariant)
  17. Hapkido (martial art, zelfverdediging)
  18. Muay Boran (martial art, zelfverdediging)
  19. Krav Maga (martial art, zelfverdediging)
  20. Systema (martial art, zelfverdediging)
  21. Taichi (bewegingsleer)
  22. Aikido (bewegingsleer)
  23. Capoeira (zelfverdediging + bewegingsleervariant)

Tot slot wil ik de meest gestelde vraag ooit nogmaals kort en bondig beantwoorden. Namelijk: Wat is nu de beste zelfverdedigingsvorm of vechtsport? Het antwoord is: Niet één specifieke vorm kan als ‘beste’ worden betiteld. Alles hangt af van jouzelf, je leergierigheid, je vastberadenheid, je doorzettingsvermogen, je trainingsvisie, -methodieken en -doelstelling en de tijd en energie die je bereid bent om er in te steken.

Alle effectiviteit/ineffectiviteit hangt altijd af van de beoefenaars zelf en nooit van de vechtstijl! Wanneer Conor McGregor judo had beoefend dan was hij ook wereldkampioen geweest. Wanneer Anton Geesink kickboksen had beoefend dan was hij zeker een K1-wereldkampioen geweest. Wanneer Rico Verhoeven taekwondo had beoefend dan was hij zonder twijfel Olympisch kampioen taekwondo geworden. Het kampioen zijn zit in de vechter zelf, nooit in de stijl! De stijl is slechts een middel! Iedereen kan een balletje trappen maar niet iedereen is een Johan Cruijff. En boven alles… slechts weinigen zijn bereid er zoveel voor op te offeren als de hierboven genoemde grootheden. Nog steeds niet overtuigd dat ‘de verkozen stijl slechts een middel’ is? Beeld je dan de volgende twee hypothesen in:

1.
Max Verstappen moet vanaf de sportschool in een oude Mazda naar het centraal station racen. Je vriendin legt dezelfde afstand af in een Ferrari. Alles is geoorloofd. Op wiens snelste tijd zet jij je geld in?

2.
Eric Clapton krijgt een plastic speelgoedgitaartje van de Intertoys en jij de allerduurste gitaar. Beiden ga je in het centrum geld proberen te verdienen. Wie heeft er aan het einde van de dag de best gevulde hoed denk je?

We weten ook wat Clapton en Verstappen met een dure gitaar of racewagen kunnen doen. Kortom, je talent (of gebrek eraan) is niet ‘middel afhankelijk’, maar goed middelen bieden altijd meer opties. Leer daarom je talent met de juiste middelkeuze te combineren en maak er het beste van. In een octagon of ring legt de commando het af tegen de ring- of kooivechter, maar besef dat in een oorlog die rollen bijzonder snel zijn omgedraaid.

TOT SLOT
Het is hier geenszins mijn bedoeling om de martial arts als superieur weg te zetten ten opzichte van vechtsporten. Mijn scherpe toon is helaas noodzakelijk om het door de media geschetste (commercieel beter verkopende) beeld te ontkrachten waarin de vechtsporten als oppermachtig worden weggezet. In een octagon of ring legt de martial artist het af tegen de ring- of kooivechter, maar besef dat tijdens serieus straatgeweld de rollen ook hier bijzonder snel kunnen zijn omgedraaid. Geen beeld bij? Plaats in je verbeelding Myamoto Musashi en Conor McGregor in een kooi anno 2022 of in een Japanse steeg anno 1627. Als het nu nog niet duidelijk is dan verspil ik wellicht mijn woorden en tijd 😉

Share Button